Tokajska Vinna Cesta

Tokajska Vinna Cesta

polecane wydarzenia
Wszystkie wizyty: 5473137
zmień rozmiar czcionki A A A

 

Odsłona III (niebieska)

Rezerwat Przyrody „Wolwinów” powstał w 1972 roku, położony jest w lesie Borek. Znajdują się tutaj stanowiska roślinności stepowej z wisienką stepową, goryszem alzackim, lilią złotogłów.

Kościół katolicki pw. św. Michała Archanioła w Kamieniu, dawny zbór ewangelicki z 1881 roku. Budynek ten, Kościół katolicki nabył od protestantów po II wojnie światowej. Świątynia jest murowana, trzynawowa, neogotycka, przy prezbiterium zakrystia, na frontonie wieża, ołtarz główny drewniany, przywieziony przez repatriantów zza Buga. W ołtarzu obrazy Matki Bożej i zasuwany – św. Michała Archanioła.

Wiatrak „koźlak” – wybudowany w 1934 roku we wsi Suchawa (gmina Wyryki, powiat włodawski) przez Jakuba Kwietniewskiego. Czynny był w latach 1934-1962. W latach 70. XX wieku został wykupiony przez muzeum chełmskie i przeniesiony do Natalina.

Zbiornik wodny Natalin to sztuczny zbiornik o powierzchni 16,06 ha o retencyjnej i rekreacyjnej. Znajduje się tu piaszczysta plaża, istnieje możliwość wędkowania. Ośrodek Rekreacyjno-Sportowego „Pod Wiatrakiem” oferuje jazdę konną, wypożyczalnię sprzętu oraz organizację imprez.

Zbiornik wodny Natalin

Zbiornik wodny „Dębowy Las” leży na terenie gminy Żmudź, 2 km od głównej drogi Chełm-Hrubieszów. Zalew zajmuje powierzchnię 27 ha. Ma wydzieloną piaszczysto-trawiastą plażę i strzeżone kąpielisko. W lecie są tu organizowane festyny z zawodami sportowo-sprawnościowymi i koncertami, a w bardziej ustronnych częściach zalewu odbywają się zawody wędkarskie. Można tu wędkować (przepustki stałe, tygodniowe i dwudniowe – do nabycia w siedzibie Urzędu Gminy Żmudź). Nazwa zbiornika pochodzi od rosnącego nieopodal lasu z pokaźnymi okazami dębów.

Zbiornik wodny Dębowy las

Zalew w Puszczy na terenie gminy Żmudź położony jest w otoczeniu lasów. Zbiornik zajmuje powierzchnię około 12 ha i jest zasilany wodami Kanału Żmudzkiego. Parafia Wojskowo-Cywilna pw. św. Kazimierza z Chełma urządziła tu miejsce wypoczynku dzieci i młodzieży. Do dyspozycji uczestników są: namioty, kontener mieszkalny z obszernym tarasem, kapliczka, świetlice, stołówka, stajnie, wybieg dla koni, boisko do koszykówki, boisko do piłki siatkowej i nożnej, ścianka wspinaczkowa, miejsce na ognisko. Wokół zbiornika wodnego plaża i pomosty.

Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Żmudzi powstał około 1753 roku jako cerkiew unicka. Po II wojnie światowej świątynia została przejęta przez katolików, a w 1984 roku utworzono samodzielną parafię. Drewniany obiekt jest konstrukcji zrębowej, posiada wyposażenie z XVIII i XIX wieku. W ołtarzu głównym znajduje się ikona Ukrzyżowania z Matką Boską i św. Janem Ewangelistą z 1757 roku. W ołtarzach bocznych obrazy z XVIII wieku: w lewym Matki Boskiej z Dzieciątkiem w koronach blaszanych, w prawym – św. Antoniego. Obok świątyni stoi osiemnastowieczna drewniana dzwonnica, konstrukcji słupowej z dzwonem z 1643 roku.

Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Żmudzi
 

Rezerwat Przyrody „Żmudź” powstał w 1980 roku, zajmuje powierzchnię 5,81 ha. Występują nim unikalne formy erozyjne na stokach zbudowanych ze skał kredowych oraz stanowiska roślin kserotermicznych. W rezerwacie znajduje się najbogatsze w Polsce stanowisko lnu złocistego oraz miłek wiosenny, zawilec wielkokwiatowy, powojnik prosty i aster gawędka.

Zespół sakralny w Klesztowie składa się z: murowanego kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia NMP, dawnego cmentarza przykościelnego wraz z drzewostanem, dzwonnicy, przytułku, domu kościelnego, muru ogrodzeniowego oraz plebanii. Kościół został wybudowany przed 1772 rokiem jako cerkiew unicka. Obiekt jest jednonawowy, wnętrze ozdabia późnobarokowa polichromia autorstwa Gabriela Sławińskiego z 1772 roku. W świątyni znajduje się ołtarz główny z parzystymi kolumnami i wazonami rokokowymi, ozdobiony obrazem Matki Boskiej Chełmskiej z 1745 roku oraz dwa ołtarze boczne. Dzwonnica-brama powstała po 1772 roku w stylu późnobarokowym. Budowlę wieńczą dwie sygnaturki z przełomu XVIII-XIX wieku.

Izba regionalna w Stanisławowie. W izbie zgromadzono ponad sto eksponatów, głównie przedmioty użytku codziennego.

Kopiec Kościuszki w Uchańce został usypany w 1861 roku dla upamiętnia żołnierzy polskich poległych w bitwie pod Dubienką 18 lipca 1792 roku. Inicjatorem przedsięwzięcia był Mikołaj Niechaj, lekarz, uczestnik powstania styczniowego. Kopiec usytuowano w miejscu rozlokowania wojsk polskich, które pod wodzą Tadeusza Kościuszki walczyły z wojskami rosyjskimi. W 1939 r. kopiec został całkowicie zniszczony, odnowiono go w 1964 r. Obecnie kopiec ma 10 m wysokości, na jego szczycie znajdują się trzy maszty. Przy Kopcu w Uchańce corocznie odbywa się zlot młodzieży, którego celem jest uszanowanie narodowej przeszłości oraz wysiłku poległych w walce o wolność Ojczyzny.

Dubienka

Duża wieś położona w dolinie Bugu, oddalona od Chełma o około 40 km. W miejscowości znajduje się kościół parafialny pw. Trójcy Przenajświętszej wzniesiony w latach 1863-1866. W rokokowym ołtarzu głównym umieszczony jest obraz Najświętszej Marii Panny z początku XVIII wieku. W centralnej części wsi znajduje się cerkiew prawosławna w stylu bizantyjsko-ruskim z początku XX wieku. Przy Gminnym Ośrodku Kultury w Dubience funkcjonuje izba tradycji. Na centralnym placu Dubienki usytuowano pomnik – czołg T-34 upamiętniający przekroczenie Bugu przez I Armię Wojska Polskiego w lipcu 1944 roku.

Ośrodek wypoczynkowy w Starosielu – znajduje się tu początek około 5 km ścieżki przyrodniczej „Starorzecze Bugu” wiodącej przez łąki nadbużańskie. Nad kąpieliskiem w starorzeczu Bugu przygotowano pole namiotowe i stanicę harcerską (dawny ośrodek dworski).

Rezerwat Przyrody „Siedliszcze” jest położony na terenie gminy Białopole. Rezerwat powstał w 1975 roku, zajmuje powierzchnię 15,12 ha. Przedmiotem ochrony są miejsca lęgowe orlika krzykliwego oraz fragmenty lasu grądowego o charakterze naturalnym.

Zespół pałacowo-parkowy w Maziarni Strzeleckiej usytuowany jest na wschód od drogi Chełm-Hrubieszów. Główną budowlą jest pałac myśliwski Zamoyskich powstały około 1903 roku z salą balową o wysokości dwóch kondygnacji oraz z dębowym kominkiem. Obecnie w budynku mieści się siedziba Nadleśnictwa Strzelce z Leśnym Ośrodkiem Szkoleniowo-Wypoczynkowym. Pałac otacza park o powierzchni 10 ha z dwiema alejami lipowymi o szerokości 15 i 13 m. W parku znajduje się około 160 drzew 19 gatunków.

Ścieżka „Lasy Strzeleckie” zaczyna się przy pałacu myśliwskim Zamoyskich w Maziarni Strzeleckiej, prowadzi przez różne typy siedlisk leśnych i kończy się w szkółce leśnej. Trasa przebiega przez teren gminy Białopole w centralnej części Strzeleckiego Parku Krajobrazowego i ostoi ptasiej „Lasy Strzeleckie”. Trzykilometrowa ścieżka oznakowana ośmioma tablicami informacyjnymi pozwala poznać ciekawe gatunki roślin i zwierząt w Lasach Strzeleckich.

Rezerwat Przyrody „Liski” leży na terenie Strzeleckiego Parku Krajobrazowego. Rezerwat został utworzony w 1978 roku, zajmuje powierzchnię 94 ha. Chronione są w nim drzewostany dębowe oraz sosnowe naturalnego pochodzenia. Pod ochroną są następujące gatunki roślin rosnące w Rezerwacie: listera jajowata, podkolan biały, kruszczyk szerokolistny oraz zwierzęta w nim żyjące: bocian czarny, muchówka białoszyja.

Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP w Buśnie znajduje się u zbiegu dróg z Białopola, Putnowic i Raciborowic. Obiekt został wzniesiony w 1795 roku jako część zespołu cerkwi greckokatolickiej, przemianowanej następnie na cerkiew prawosławną. Od roku 1919 – kościół katolicki. W ołtarzu głównym z 1888 roku umieszczony jest obraz przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny. Znajdują się tu rokokowe organy z przełomu XVIII i XIX wieku. W Buśnie podczas II wojny światowej istniał hitlerowski obóz pracy.

Kościół pw. św. Barbary w Turowcu powstał w 1832 roku jako parafialna cerkiew greckokatolicka. Od 1919 roku jest to kościół rzymskokatolicki. Budynek utrzymany jest w stylu późnoklasycystycznym. Ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem o charakter ze barokowym. W ołtarzach bocznych obrazy: św. Barbary oraz św. Piotra i Pawła. Na chórze organy ośmiogłosowe z 1964 roku. Obiekt wraz z cmentarzem objęty ochroną w 1988 roku.


Wojsławice

Jedna z nielicznych miejscowości w Polsce, w której zachowały się budynki trzech świątyń: kościół, cerkiew, synagoga. Kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła został wzniesiony w latach 1595-1608, potem wielokrotnie niszczony i odnawiany. Przebudowany w stylu barokowym.

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Eliasza została wzniesiona w 1771 roku, po kasacie unii funkcjonowała jako cerkiew prawosławna. Obiekt wpisano do rejestru zabytków w 1970 roku. Przy cerkwi znajduje się dzwonnica z wybudowana w latach 1913-1914, którą w 2008 r. wpisano do rejestru zabytków.

Synagoga w obecnym kształcie powstała w latach 1890-1894. Dzisiaj znajduje się w niej biblioteka i Urząd Stanu Cywilnego. Objęty ochroną konserwatorską w 1987 roku.

Dróg wylotowych z Wojsławic strzegą barokowe kapliczki z 1762 roku, ufundowane przez Mariannę Daniłowicz z Potockich. W centrum Wojsławic stoi kapliczka św. Jana Nepomucena, na wschodzie – św. Floriana, na zachodzie – św. Michała Archanioła, na południu – św. Barbary, na północy – św. Tekli.

W Wojsławicach każdego roku w lipcu odbywają się „Wesołe Spotkania z Tradycją – Dni Jakuba Wędrowycza”. W programie m.in.: warsztaty literackie i muzyczne, pokazy obyczajów i walk wczesnośredniowiecznych, koncerty muzyki tradycyjnej, spektakle teatralne, pokazy filmowe, wystawy fotografii, konkursy, gry i zabawy.

Dni Jakuba Wędrowycza”, Wojsławice, tel. 604 189 702, www.djw.konwent.pl

Układ urbanistyczny Wojsławic odzwierciedla relacje przestrzenne zabudowy miejskiej z przełomu XIX-XX wieku. Centrum stanowi czworokątny rynek. Na południe od rynku – nieregularny plac targowy, w jego pobliżu dawna dzielnica żydowska. Zabudowany jest budynkami drewnianymi i murowanymi, przeważnie parterowymi, ustawionymi kalenicowo. W kilku budynkach zachowały się jeszcze podcienia. Kościół parafialny położony jest na wschód od rynku, a dawna cerkiew parafialna na północny-wschód.

 Źródliska w Majdanie Nowym – znajdują się tu wąwozy przecinające wysoczyznę oraz grodzisko wczesnośredniowieczne z mało widocznymi trzema pierścieniami wałów. Warto zobaczyć pomnik przyrody (1988) – niszę źródłową z siedmioma źródłami, zajmującą powierzchnię 0,64 ha.

Zalew Maczuły w Horodysku leży na terenie gminy Leśniowice. Zbiornik o powierzchni 26 ha, jest zasilany przez rzekę Horodyskę. Wykorzystywany głównie przez wędkarzy.

Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Spacerkiem po okolicach Sielca” została wytyczona przez gminę Leśniowice. Można ją pokonać pieszo lub na rowerze. Przebiega przez obszar Działów Grabowieckich, a jej atrakcją jest Las Kumowski z dorodnymi dębami oraz stanowiskami buczyny. Na ścieżce znajdują się zabytki kultury: otoczone parkiem siedemnastowieczne ruiny zamku, dwór z XIX wieku w Sielcu, klasycystyczny kościół w Kumowie Plebańskim, nieopodal którego stoi dziewiętnastowieczny młyn wodny. W Kumowie znajduje się Ośrodek Dokumentacji Życia, Kultury i Twórczości Wsi Leśniowskiej.

Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Kumowie Plebańskim powstał w latach 1821-1824. Jest to jednonawowa budowla w stylu klasycystycznym z elementami neoklasycystycznymi. Posiada dwie kaplice oraz bogate wyposażenie z XVIII wieku. W ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z drugiej połowy XVII wieku. W świątyni znajdują się późnobarokowe dwunastogłosowe organy z 1826 roku z rzeźbami króla Dawida i dwóch aniołów, późnobarokowa chrzcielnica oraz ambona regencyjna z pierwszej połowy XVIII wieku. Obok kościoła znajduje się dzwonnica i kostnica. Obok usytuowany jest cmentarz parafialny, który powstał na przełomie XVIII i XIX wieku jako kaplica grobowa Rzewuskich. Tu spoczywa hetman wielki koronny Wacław Rzewuski.

Rożdżałów – na zachodnim skraju wsi znajduje się dom twórcy ludowego – pani Stanisławy Mąki. W domowej galerii znajdują się obrazy, wycinanki, pisanki i rzeźby. Ich tematyką jest wyidealizowana wieś, kolorowa i optymistyczna.

Uher – w dawnej gorzelni, przerobionej w okresie międzywojennym na młyn, funkcjonuje Dom Pracy Twórczej chełmskich artystów – Teresy Chomik-Kazarian i Oganesa Kazariana. W trakcie roku goszczą tu absolwenci akademii sztuk pięknych na konkursowych plenerach. Dom Pracy Twórczej jest dostępny dla turystów. Można się tu zatrzymać, sprawdzić swoje malarskie umiejętności.

Dom Pracy Twórczej, Uher 33a, 22-100 Chełm, tel. 82 569 77 43, 605 332 661

Zalew „Żółtańce” leży 3 km na południe od Chełma. Dwa zbiornik Zalewu mają łączną powierzchnię 103 ha. Jeden zbiornik zwany jest Żółtańce Duże, a drugi Żółtańce Małe. Przy Dużym znajduje się plaża, dwa pomosty i boiska. Są tu miejsca do grillowania i na ognisko oraz ławki z zadaszeniem. Zbiornik Żółtańce Małe, zasilany przez rzekę Uherkę, jest atrakcją dla wędkarzy. W pobliżu Żółtaniec znajduje się wyrobisko po kopalni piasku, na którym co roku rozgrywane są zawody samochodów terenowych.

Atutem Odsłony III są zbiorniki wodne, wykorzystywane do celów rekreacyjnych (Maczuły, Natalin, Dębowy Las, Żółtańce, Puszcza) oraz atrakcje przyrodnicze Strzeleckiego Parku Krajobrazowego i Grabowiecko-Strzeleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Na szlaku funkcjonuje dobrze rozwinięta agroturystyka (głównie w Dubience) oraz znajdują się dwie stadniny koni: stajnia TESA w Kamieniu oraz Ośrodek Rekreacyjno-Sportowy „Pod Wiatrakiem” w Natalinie.

Szlak Kredą Pisany w Odsłonie III przecina się ze szlakami, wytyczonymi przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (Szlak Tadeusza Kościuszki – niebieski, Szlak Nadbużański – czerwony, Szlak Rezerwatów Przyrody – zielony) oraz z trzema szlakami rowerowymi („Nadbużański Szlak Rowerowy”, „Trasa Rowerowa Południowe Panoramy Chełma”, „Trasa Rowerowa Uroki Sobowickie”).

  • Odsłona III Niebieska do pobrania w PDF
  • Odsłona III Niebieska wersja ukraińsko-angielska do pobrania w PDF
  • Odsłona III Niebieska wersja słowacko-angielska do pobrania w PDF